Dom, którego nie widać – wystawa Aleksandry Batury w Warszawie

Już 12 marca o godz. 18:00 w Free Belarus Museum w Warszawie (ul. Foksal 11) odbędzie się otwarcie wystawy „Dom, którego nie widać” autorstwa Aleksandry Batury. Projekt malarski, wzbogacony o instalację dźwiękową, jest refleksją nad jednym z najbardziej uniwersalnych pojęć, naszym domem. Artystka pokazuje go nie tylko jako miejsce fizyczne, lecz także jako przestrzeń pamięci, emocji i doświadczeń.

Temat domu należy do tych, które choć wielokrotnie podejmowane w sztuce, literaturze i filozofii, nigdy nie tracą swojej intensywności. Być może dlatego, że słowo „dom” wyjątkowo silnie działa na naszą wyobraźnię i ciało, przywołuje zapach dzieciństwa, temperaturę światła wpadającego przez okno czy pamięć codziennych gestów. Dom jest jednym z tych pojęć, które z biegiem czasu nie bledną, lecz przeciwnie, gęstnieją i stają się rdzeniem ludzkiego doświadczenia. Wystawa Aleksandry Batury nie próbuje definiować domu w sposób jednoznaczny ani go estetyzować.

Buduje go raczej z napięć, z przetworzonych wspomnień, emocji i wyobrażeń związanych z domem, zarówno tym realnym, jak i symbolicznym. Batura odwołuje się do Warszawy, miasta, z którego pochodzą jej dziadkowie i w którym dziś mieszka, ale także do swoich korzeni na Suwalszczyźnie, pograniczu Polski, Litwy i Białorusi. W swojej pracy podejmuje refleksję nad tym, czym jest dom dla współczesnego człowieka, szczególnie w kontekście doświadczeń migracji, wykorzenienia oraz relacji człowieka z naturą.

– Interesuje mnie dom jako przenośnia – mówi Aleksandra Batura. – Ten, z którego wychodzimy i do którego wracamy, ale też ten, z którego czasem musimy uciekać. Przez lata zmieniałam miejsca, miasta i kraje. Studiowałam w Gdańsku, Krakowie, Porto, mieszkałam we Włoszech. Wtedy zrozumiałam, że dom nie zawsze ma adres. Czasem jest wspomnieniem, napięciem albo pytaniem. Nie chcę dawać gotowych odpowiedzi. Chciałabym raczej zaprosić do rozmowy.

Wystawie towarzyszy instalacja dźwiękowa zrealizowana we współpracy z twórcą słuchowisk radiowych Piotrem Skotnickim. Powstała ona z odgłosów zarejestrowanych w warszawskim mieszkaniu artystki oraz w Pałacu Brzozowskich, dziewiętnastowiecznej rezydencji przy Foksal, która w czasie Powstania Warszawskiego została poważnie uszkodzona. Po odbudowie budynek pełnił różne funkcje, a dziś mieści przestrzenie biurowe, galerię sztuki oraz mieszkania. W swojej artystycznej opowieści Aleksandra Batura pokazuje, że dom nigdy nie jest pojęciem jednoznacznym. Może być miejscem bezpieczeństwa i wspólnoty, ale również przestrzenią pustki, tęsknoty czy konfliktu. W wielu domach nieustannie coś się buduje i coś się rozpada – podobnie jak w ludzkiej pamięci i relacjach.

Dom bywa ciepły i gościnny, ale bywa też zimny, niedostępny i pełen tajemnic. Może być rdzeniem życia, miejscem , w którym rodzi się bliskość, akceptacja i zaufanie albo pozostawać jedynie fasadą czy niespełnionym marzeniem. Współczesny świat przypomina także, że są ludzie, którzy domu nie mają: emigranci, uchodźcy czy osoby wykluczone.

Artystka proponuje spojrzenie na dom w jeszcze szerszym sensie – jako przestrzeń, którą nosimy w sobie. Człowiek sam staje się domem dla swoich myśli, emocji, wspomnień i relacji z innymi.

Program wydarzeń towarzyszących

12 marca, godz. 18:00
Otwarcie wystawy

14 marca, godz. 18:00
Koncert: Paweł Szamburski / Michał Małota

17 marca, godz. 18:00
Spotkanie z autorką
Prowadzenie: Artur Wolski

20 marca, godz. 18:00
Finisaż wystawy
DJ Tom Es

Aleksandra Batura

Aleksandra Batura (ur. 1982 w Augustowie) jest artystką sztuk wizualnych pracującą w różnych mediach – od malarstwa i rysunku, przez instalację, po performance. Absolwentka studiów doktoranckich na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Studiowała malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku i Krakowie, a także na Universidade do Porto w Portugalii oraz Accademia di Belle Arti di Macerata we Włoszech. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych Włoch. Uczestniczka licznych rezydencji i sympozjów artystycznych. Swoje prace prezentowała na kilkudziesięciu wystawach w kraju i za granicą. Jest również autorką wielkoformatowych murali.